{"id":18774,"date":"2026-02-07T12:10:41","date_gmt":"2026-02-07T12:10:41","guid":{"rendered":"https:\/\/gacanlibaaxnews.com\/?p=18774"},"modified":"2026-02-07T12:15:07","modified_gmt":"2026-02-07T12:15:07","slug":"xaaladda-cilmibaadhista-kansarka-ee-somaliland","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gacanlibaaxnews.com\/?p=18774","title":{"rendered":"Xaaladda Cilmibaadhista Kansarka ee Somaliland"},"content":{"rendered":"\n<p>Xaaladda Cilmibaadhista Kansarka ee Somaliland: Baahiyaha Degdegga ah iyo Jihada Mustaqbalka<\/p>\n\n\n\n<p>1. HORDHAC<\/p>\n\n\n\n<p>Cilmibaadhista kansarka ee Somaliland weli waxay ku jirtaa marxalad aasaasi ah. Waxaa jirta baahi weyn oo loo qabo in la dhiso nidaamyo rasmi ah oo lagu ururiyo xog caafimaad, la na fahmo culayska dhabta ah ee kansarku ku leeyahay bulshada.<\/p>\n\n\n\n<p>Waqtigan xaadirka ah:<\/p>\n\n\n\n<p>Ma jiro Diiwaanka Qaranka ee Kansarka (National Cancer Registry)<\/p>\n\n\n\n<p>Ma na jiro Qorshaha Qaranka ee La-dagaallanka Kansarka (National Cancer Control Plan \u2013 NCCP). Arrintani waxay ka dhigan tahay in aan si sax ah loo garanayn tirada iyo baaxadda kansarka ee dalka.<\/p>\n\n\n\n<p>2. XARUNTA ONCOLOGY-GA EE UGU HORREYSAY<\/p>\n\n\n\n<p>Bishii Luulyo 2022, waxaa magaalada Hargeysa ka hirgashay xaruntii ugu horreysay ee keliya ee si gaar ah ugu adeegta bukaanada kansarka, taasoo ku taalla Needle Hospital.<\/p>\n\n\n\n<p>Xaruntani waxay bixisay xogtii ugu horreysay ee muujinaysa qaabka kansarku uga jiro Somaliland.<\/p>\n\n\n\n<p>3. NATIIJOOYINKII XOGTA HORE<\/p>\n\n\n\n<p>Sannadkii ugu horreeyay, Needle Hospital waxa ay diiwaangelisay 232 bukaan. Xogtan ayaa muujisay arrimo muhiim ah oo mudan in cilmibaadhis degdeg ah lagu sameeyo.<\/p>\n\n\n\n<p>3.1 Kansarrada Ugu Badan<\/p>\n\n\n\n<p>Kansarrada ugu badan ee la arkay waxay ahaayeen:<\/p>\n\n\n\n<p>Kansarka naasaha: 15.9%<\/p>\n\n\n\n<p>Kansarka hunguriga (esophageal cancer): 8.2%<\/p>\n\n\n\n<p>Kansarka qanjirka ragga (prostate cancer): 7.3%<\/p>\n\n\n\n<p>3.2 Astaamaha Bukaanada<\/p>\n\n\n\n<p>Xogtu waxay sidoo kale muujisay:<\/p>\n\n\n\n<p>73.7% bukaanada waxaa lagu ogaaday marxalad dambe (Stage III ama IV)<\/p>\n\n\n\n<p>Da\u2019da dhexe ee bukaanada: 60 sano<\/p>\n\n\n\n<p>Haweenka ayaa ka yara badan ragga (saamiga 1.3:1)<\/p>\n\n\n\n<p>Daahitaanka ogaanshaha cudurka ayaa ah caqabadda ugu weyn ee hadda jirta.<\/p>\n\n\n\n<p>4. MEELAHA MUDNAANTA U LEH CILMI-BAADHISTA<\/p>\n\n\n\n<p>Iyadoo la eegayo xaaladda hadda jirta, cilmi-baadhista kansarka ee Somaliland waa inay xoogga saartaa qodobadan muhiimka ah:<\/p>\n\n\n\n<p>4.1 Cilmi-baarista Faafitaanka iyo Sababaha Kansarka<\/p>\n\n\n\n<p>Dhisidda Diiwaanka Qaranka ee Kansarka<\/p>\n\n\n\n<p>Tani waa mudnaanta koowaad si loo helo xog dhamaystiran oo ku saabsan:<\/p>\n\n\n\n<p>Tirada kiisaska kansarka<\/p>\n\n\n\n<p>Noocyada ugu badan<\/p>\n\n\n\n<p>Heerarka dhimashada iyo badbaadada<\/p>\n\n\n\n<p>Daraasad gaar ah oo ku saabsan Kansarka Hunguriga<\/p>\n\n\n\n<p>Kansarkan oo aad u badan wuxuu u baahan yahay baaritaan ku saabsan:<\/p>\n\n\n\n<p>Sababaha deegaanka<\/p>\n\n\n\n<p>Cuntooyinka iyo hab nololeedka<\/p>\n\n\n\n<p>Arrimo hidde-sideed ama kiimikooyin halis ah<\/p>\n\n\n\n<p>4.2 Cilmi-baarista Nidaamka Caafimaadka iyo Ogaanshaha Hore<\/p>\n\n\n\n<p>Ogaanshaha Hore iyo Baaritaanka Bulshada<\/p>\n\n\n\n<p>Waxaa loo baahan yahay in la baaro:<\/p>\n\n\n\n<p>Maxaa keena in bukaanadu soo daahaan?<\/p>\n\n\n\n<p>Sidee loo hirgelin karaa barnaamijyo baaritaan oo jaban?<\/p>\n\n\n\n<p>Tusaale ahaan:<\/p>\n\n\n\n<p>Kansarka naasaha<\/p>\n\n\n\n<p>Kansarka afka ilmo-galeenka<\/p>\n\n\n\n<p>Horumarinta Palliative Care<\/p>\n\n\n\n<p>Maadaama bukaanadu inta badan yimaadaan marxalad dambe, waa muhiim in la dhiso adeegyo daryeel iyo nafis ah oo ku habboon dhaqanka bulshada.<\/p>\n\n\n\n<p>4.3 Kor u Qaadidda Awoodda Baaritaanka iyo Daaweynta<\/p>\n\n\n\n<p>Helitaanka Qalabka Casriga ah (IHC)<\/p>\n\n\n\n<p>Somaliland kama jirto adeegyada Immunohistochemistry (IHC), taasoo xaddidaysa ogaanshaha saxda ah iyo daaweyn la beegsan karo.<\/p>\n\n\n\n<p>Radiotherapy<\/p>\n\n\n\n<p>Somaliland ma laha adeeg shucaac-daaweyn, bukaanaduna waxay ku qasban yihiin inay dibadda u safraan. Cilmi-baaris ayaa muhiim u ah sidii adeeggan gudaha loogu hirgelin lahaa.<\/p>\n\n\n\n<p>5. TALOOYIN IYO JIHADA MUSTAQBALKA<\/p>\n\n\n\n<p>Si loo horumariyo cilmi-baarista kansarka iyo daryeelka bukaanada, waxaa lagama maarmaan ah:<\/p>\n\n\n\n<p>In la sameeyo Qorshaha Qaranka ee Kansarka (NCCP)<\/p>\n\n\n\n<p>In la tababaro shaqaalaha caafimaadka gudaha<\/p>\n\n\n\n<p>In la xoojiyo iskaashiga caalamiga ah<\/p>\n\n\n\n<p>In la dhiso nidaamyo xog ururin iyo cilmi-baaris joogto ah<\/p>\n\n\n\n<p>6. GUNAANAD<\/p>\n\n\n\n<p>Cilmi-baarista kansarka ee Somaliland waa inay ka bilaabataa dhismaha kaabeyaasha aasaasiga ah ee lagu tirin karo kiisaska lana fahmi karo qaabka cudurku u faafayo.<\/p>\n\n\n\n<p>Heerka sare ee bukaanada soo daahaya wuxuu muujinayaa baahida degdegga ah ee:<\/p>\n\n\n\n<p>Ogaanshaha hore<\/p>\n\n\n\n<p>Daryeelka palliative care<\/p>\n\n\n\n<p>Horumarinta adeegyada daaweynta<\/p>\n\n\n\n<p>Haddii tallaabooyin nidaamsan la qaado, cilmi-baaristu waxay si weyn u hagaajin kartaa caafimaadka bulshada iyo natiijooyinka bukaanada kansarka qaba.<\/p>\n\n\n\n<p>Medical Health Education Somaliland.<\/p>\n\n\n\n<p>Muuqaalka: Dr. Ciise Cabi Jaamac<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-9-16 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"Xaaladda Cilmibaadhista Kansarka ee Somaliland | Baahiyaha Degdegga ah iyo Jihada Mustaqbalka\" width=\"422\" height=\"750\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/3jwV1PqvTi0?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/gacanlibaaxnews.com\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/image-12.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"552\" src=\"https:\/\/gacanlibaaxnews.com\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/image-12-1024x552.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-18775\" srcset=\"https:\/\/gacanlibaaxnews.com\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/image-12-1024x552.png 1024w, https:\/\/gacanlibaaxnews.com\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/image-12-300x162.png 300w, https:\/\/gacanlibaaxnews.com\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/image-12-768x414.png 768w, https:\/\/gacanlibaaxnews.com\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/image-12-800x432.png 800w, https:\/\/gacanlibaaxnews.com\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/image-12.png 1040w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xaaladda Cilmibaadhista Kansarka ee Somaliland: Baahiyaha Degdegga ah iyo Jihada Mustaqbalka 1. HORDHAC Cilmibaadhista kansarka ee Somaliland weli waxay ku jirtaa marxalad aasaasi ah. Waxaa jirta baahi weyn oo loo qabo in la dhiso nidaamyo rasmi ah oo lagu ururiyo xog caafimaad, la na fahmo culayska dhabta ah ee kansarku ku leeyahay bulshada. Waqtigan xaadirka [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":18775,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-18774","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wararka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gacanlibaaxnews.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18774","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gacanlibaaxnews.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gacanlibaaxnews.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gacanlibaaxnews.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gacanlibaaxnews.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18774"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gacanlibaaxnews.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18774\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18776,"href":"https:\/\/gacanlibaaxnews.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18774\/revisions\/18776"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gacanlibaaxnews.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/18775"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gacanlibaaxnews.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18774"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gacanlibaaxnews.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18774"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gacanlibaaxnews.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18774"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}